Zapoznajmy się więc z faktami o tych dwóch stalowych monstrach, poznajmy ich wady i zalety, oraz dowiedzmy się, dlaczego te konstrukcje nigdy nie ujrzały światła dziennego.

Landkreuzer P-1000 Ratte

Landkreuzer P-1000 miał być 1000-tonowym, gigantycznym superczołgiem produkcji niemieckiej. Zaprojektowany został w roku 1942 przez Friedrich Krupp AG za zgodą samego Hitlera, jednak w 1944 roku anulowano projekt (nie ukończono nawet prototypu). Gdyby udawało się wyprodukować P-1000, byłby on ponad pięć razy większy od najcięższego istniejącego czołgu (Maus).

Pomysły zbudowania tak wielkiego czołgu narodziły się w roku 1941, podczas strategicznych badań nad sowieckimi ciężkimi czołgami (ich owocem był również wspomniany wyżej czołg Maus). Z badań tych wysunięto Hitlerowi propozycję stworzenia 1000 ? tonowego czołgu.

Jego podstawowe uzbrojenie miały stanowić dwa potężne działa kalibru 280mm, zapożyczone z pancerników typu Scharnhorst. Oprócz tego, Landkreuzer miał dysponować pojedynczym działem kalibru 128mm, ośmioma działkami przeciwlotniczymi Flak 38 (kalibru 20mm) i dwoma karabinami maszynowymi (kalibru 15 mm).

Landkreuzer miał być napędzany dwoma potężnymi, 24 cylindrowymi silnikami firmy MAN (każdy o mocy 8500 KM), bądź też zespołem ośmiu 20 cylindrowych silników produkcji Daimler-Benz (każdy o mocy dwóch tysięcy koni mechanicznych). Jak można łatwo policzyć ? do poruszenia tego stalowego potwora potrzeba było 16000-17000 koni mechanicznych.

Kadłub P-1000 miał być długi na 35 metrów, szeroki na 14, oraz wysoki na 11. Pancerz ?otulający? to monstrum miał liczyć od 150 do 360 mm grubości.

P-1000 miał poruszać się na 6 gąsienicach, zgrupowanych po 3 z każdej strony. Pojedyncza gąsienica miała mieć 1,2 metra szerokości, co łącznie dawało powierzchnię o szerokości 7,2 metra. Tak szerokie gąsienice miały pomóc w rozsądnym rozłożeniu masy czołgu, oraz nadać mu większej stabilności.

Masy tysiąca ton nie da się jednak w prosty sposób oszukać ? taki czołg niszczyłby swoim ciężarem drogi. Jednak większym problemem od dróg okazałoby się pokonywanie rzek ? zdecydowana większość ówczesnych mostów (jeśli nie wszystkie) nie zdołałaby się oprzeć tak wielkiej masie. Pozostawała tylko jedna opcja ? pokonywanie rzek w bród, na co rzekomo miały pozwolić duża wysokość i prześwit czołgu.

Mimo tego, zastosowanie praktyczne tego czołgu było znikome ? z powodu swojej wielkości był doskonale wystawiony na ataki lotnicze i miny, ponadto dochodzą jeszcze wyżej wspomniane problemy logistyczne ? P-1000 byłby zbyt wolny do jakiejkolwiek ofensywy. Jedyne zastosowanie Landkreuzera, które miało choć cień jakiegokolwiek sensu było wykorzystanie go jako ruchomej baterii nadbrzeżnej, poruszającej się po specjalnej drodze wzdłuż wybrzeża i ostrzeliwującej nieprzyjacielskie okręty. Rzecz w tym, że mimo wszystko szanse P-1000 na walkę z dużo lepiej uzbrojonymi okrętami wroga były raczej marne.

Podsumowując, P-1000 stanowi przykład bezsensownej strategicznie gigantomanii Hitlera. Landkreuzer był za duży, za ciężki, za wolny, a jednocześnie bardzo prosty do zniszczenia. Można powiedzieć, że nie było terenów, na których mógłby z powodzeniem walczyć, nie było praktycznego zastosowania dla maszyny tego typu.

Landkreuzer P-1500 Monster

Wydawać by się mogło, że P-1000 stanowi szczyt inżynieryjnych planów III Rzeszy w zakresie superczołgów. Projekt P-1500 mówi nam, że Niemcy byli wymyślić coś większego.

Idea powstania czołgu Landkreuzer P-1500 Monster narodziła się niemal równocześnie z projektem opisywanego wyżej P-1000. Jak można domyślić się po oznaczeniach obu tych czołgów, Monster miał być o połowę cięższy od P-1000 ? czyli ważyć zawrotne 1500 ton!

Głównym uzbrojeniem P-1500 miało być (odpowiednio zmodyfikowane) działo kolejowe ?Schwerer Gustav?, czyli popularna Dora (co już może powodować wyobrażenie o wielkości tego czołgu). Oprócz tego, przewidziano miejsce na dwie haubice 15 cm s.FH 18, oraz kilka karabinów maszynowych.

Napęd ?Monstera? miały stanowić cztery dieslowskie silniki, zapożyczone z niemieckich U-Boot?ów (każdy dysponujący mocą 2200 KM). P-1500 nie miał być szybki ? prawdopodobnie nie poruszałby się z prędkością większą niż 15 km/h. Grubość pancerza miała wynosić od 220 do 360 mm.

Załogę P-1500 miał stanowić zespół 100 ludzi.

Landkreuzer P-1500 Monster napotykał jednak te same problemy, co jego mniejszy brat ? brakowało praktycznego zastosowania pojazdu tego typu (tutaj jako ciekawostkę dodam, iż gąsienice P-1500 musiałyby stanowić niemal całą powierzchnię spodu tego czołgu ? w przeciwnym razie zapadałyby się pod swoim własnym ciężarem).

Podsumowanie

W ten sposób doszliśmy do końca tego artykułu. Myślę, że przyzwoicie przybliżyłem sylwetki tych dwóch monumentalnych projektów. Zapraszam do komentowania : )

PS: Już niedługo kolejny odcinek serii Niezwykłe projekty III Rzeszy.

Wraz z projektami torowiska powstały projekty ogromnych superlokomotyw i wielkich, niekiedy kilkupiętrowych wagonów.

Prędkość pociągów osobowych miała dochodzić do zawrotnych, jak na tamte czasy 250 km/h, a towarowych do 100 km/h.

Dora strzelała stosunkowo wolno ? była w stanie wystrzelić nie więcej niż 2-3 pociski na godzinę. Jednak rzecz w tym, że każdy z nich był kalibru 800mm i ważył około 7 ton (!). Wystarczyło to, aby w 1942 r. przebić pod Sewastopolem dziesięciometrową warstwę ziemi i żelbetowy strop, a następnie eksplodować w podziemnym składzie amunicji.

Pociski wystrzelone z Dory posiadały naprawdę wielką siłę przebicia ? były w stanie przedrzeć się przez stalowy pancerz o grubości 1 metra, 8-metrową warstwę żelbetu, bądź ponad 30-metrową warstwę ziemi.

Działo takich rozmiarów miało również swoje wady. Jego transport był znacznie utrudniony ? złożenie Dory w całość trwało około 6 tygodni i wymagało zaangażowania blisko 1400 osób. Kolejne problemy wynikały ze wspomnianej już wyżej wielkości pocisków, komplikującej proces ładowania Dory.

Dora została najprawdopodobniej zniszczona pod koniec wojny, aby zapobiec jej przechwyceniu. Po wojnie wielokrotnie napotykano na części tego monumentalnego działa, lecz nigdy nie odnaleziono całości.

Dora w liczbach:

• 800 mm kalibru
• 1350 ton wagi
• 32,48 metrów długości lufy
• 43 metry długości całej platformy
• 710-820 m/s prędkości początkowej pocisku
• 47-50 km maksymalnej donośności pocisku
• 5000 ludzi obsługi (wraz z obroną przeciwlotniczą)

Przez kilka tygodni, począwszy od dzisiaj, ukazywać się będą kolejne części serii. Gorąco zapraszam do czytania i komentowania : )

Dotychczas ukazały się

• Dora
• Breitspurbahn ? niemiecka superkolej
• superczołgi